ΛΙΖΗ ΚΑΛΛΙΓΑ
Ευρήματα 2000-2006
ΠΡΩΤΟΤΥΠΑ ΑΝΤΙΓΡΑΦΑ

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΤΡΗΝΟΥ

Η Λίζη Καλλιγά από το 2000 συλλέγει εκεί στις παραλίες των Σπετσών αντικείμενα που ξεβράζει η θάλασσα, υπολείμματα του σύγχρονου πολιτισμού. Θραύσματα μωσαϊκών, πλαστικών, γυαλιών κλπ είναι μερικά από τα αντικείμενα τα οποία ξεχωρίζει, ταξινομεί και στη συνέχεια «αντιγράφει». Με την εμμονή ενός αρχαιολόγου παρατηρεί αυτά τα ευτελή αντικείμενα τα οποία τα μεταφέρει σε χαρτί ανατρέχοντας στο μέσον της υδατογραφίας, της φωτογραφίας και της ψηφιακής εκτύπωσης. Για καθένα από τα αντικείμενα αυτά δημιουργεί περισσότερο από ένα «αντίγραφο» παίζοντας με ελάχιστες διαφορές όπως για π.χ διαφορετική ποιότητα χαρτιού, αλλαγή κλίμακας κοκ. Οι υδατογραφίες και οι φωτογραφίες προσδίδουν μια πολυτιμότητα στα «Ευρήματα» που δεν έχουν εκ φύσεως. Εκείνο που θαυμάζουμε στην τελειότητα αυτών των αντιγράφων είναι η λεπτότητα, η ακρίβεια και η επιδεξιότητα με μια λέξη ό,τι μας κάνει να ξεχνάμε τη διαφορά ανάμεσά στο «Εύρημα» και την απεικόνισή του. Ως αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι να μπερδεύονται τα μέσα και να καλείται ο θεατής να τα διαφοροποιήσει. Η Καλλιγά με τρομερή επιδεξιότητα καταφέρνει να μας μεταδώσει την αμφιβολία για το τι βλέπουμε ανάμεσα στο που αρχίζει το αντίγραφο και που τελειώνει το πρωτότυπο. Μέσα από αυτή τη παρατήρηση του αντικειμένου η Καλλιγά μοιάζει να θέλει να το απογυμνώσει, να βγάλει από αυτό το πρώτο φαινομενικό στρώμα της «όψης» του. Η καλλιτέχνης αντιπαραβάλλει το ίδιο το αντικείμενο με την απεικόνισή του. Με αυτό τον τρόπο αναπτύσσεται η δυαδική σχέση του βλέπω/ κοιτάζω με το δείχνω. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η Καλλιγά μας βάζει μέσα σε αυτό το παιχνίδι της οπτικής αντι-παράθεσης ακριβώς γιατί πάντα υπάρχει κάτι που κρύβεται, που δεν αποκαλύπτεται. Οι υδατογραφίες, οι φωτογραφίες δείχνουν ό,τι δεν βλέπουμε στα «πρωτότυπα» μοντέλα τους. Η Καλλιγά προσποιείται ότι αναπαράγει το ομοίωμα αυτών των ευρημάτων. Όλα αυτά τα είδωλα ελαττώνουν την παρεκτροπή με το πρωτότυπο αντικείμενο όμως παραμένει πάντα μια απόσταση ανάμεσά τους. Ο θεατής προσκαλείται να βγάλει άκρη ανάμεσα σε αυτές τις διασταυρώσεις. Η ζωγραφική και φωτογραφική ομοιότητα αντικαθιστά την ταυτότητα του αντικειμένου. Η Καλλιγά μας μαθαίνει ότι η όψη των πραγμάτων δεν είναι παρά μόνο φαινομενική. Μέσα από αυτή την κατάδυση στο πυρήνα του αντικειμένου η καλλιτέχνης μας αποκαλύπτει πως μέσα από αυτό το διαρκές ξεφλούδισμα παραμένει πάντα στην επιφάνεια της εικόνας. Γι’ αυτό και δεν διστάζει να πολλαπλασιάζει τα αντίγραφα τα οποία το καθένα με τη σειρά του μας αποκαλύπτει μια διαφορετική διαστρωμάτωση. Τα αντίγραφα αποσαφηνίζουν και αποκωδικοποιούν την όψη των ευρημάτων απελευθερώνοντας μια νοηματική ροή ανάμεσά τους Το μοντέλο-εύρημα δεν μοιάζει παρά μόνο στον εαυτό του, παραμένει αμίμητο γι’ αυτό και είναι η μίμησή του που δίνει την ποιότητα σε αυτά τα αντίγραφα. Τα «Ευρήματα» εν τέλει είναι αυτά που μοιάζουν στα αντίγραφά τους και όχι το αντίστροφο.

Χριστίνα Πετρηνού